Kategorie
Baza Badacza

Kornaś Tadeusz, „Włodzimierz Staniewski i Ośrodek Praktyk Teatralnych Gardzienice”

Tadeusz Kornaś, Włodzimierz Staniewski i Ośrodek Praktyk Teatralnych „Gardzienice”, Wydawnictwo Homini, Kraków 2004

Bogata monografia poświęcona historii i teraźniejszości słynnego już Ośrodka Praktyk Teatralnych Gardzienice. Ukazuje ewolucję idei i ról jego założycieli i aktorów oraz prezentuje interesujące analizy wszystkich spektakli i działań gardzienickiego zespołu, który, prowadzony przez Włodzimierza Staniewskiego, od początku zyskał międzynarodowy rozgłos. Jego nazwa pochodzi od wsi pod Lublinem, gdzie Ośrodek/Teatr ma swoją siedzibę. Przez dwie dekady za sale prób i mieszkań służyły mu chaty wiejskie, zrujnowana przypałacowa Przybudówka i Oficyna oraz zdewastowany młyn. Jak stwierdza Leszek Kolankiewicz: „Ogromną zaletą opracowania Tadeusza Kornasia jest ukazanie, jak wierny własnemu światopoglądowi artystycznemu pozostał — w toku burzliwej 26–letniej historii swego zespołu — Włodzimierz Staniewski. […] Autor szuka świadectw tego światopoglądu w przedstawieniach wyreżyserowanych przez Staniewskiego, podobnie jak w idei Wypraw i Zgromadzeń, a potem Kosmosu GARDZIENIC”.

Kategorie
Lubelskie Teatry

Teatr Gravite


Siedziba: Łęczna
Rok założenia: 2012
Sala: Sala widowiskowa (100 osób), sala teatralna (50 osób)
Aktualna liczebność zespołu: 7
Dane kontaktowe: tel. 81 752 15 47, 508 253 478, info@ck.leczna.pl

https://www.facebook.com/teatr.gravite


Teatr wywodzi się z formacji Sans Gravitation, która dzia­łała w Centrum Kultury w Łęcznej od 2005 roku. W 2010 roku w tej samej instytucji zaczyna pracować Teatr Gravite, założony pod wpływem doświadczeń wyniesionych z warsztatów Ośrod­ka Praktyk Teatralnych „Gardzienice”, gdzie narodziła się idea powołania grupy i uformował jej skład (m.in. Tomasz Gładosz, Aneta Gwarda, Paulina Sikora, Andrzej Stępkowski). Do estetyki „Gardzienic” twórcy Teatru Gravite nawiązują w sposób otwarty, także w tematyce swoich spektakli, jak w przypadku Trojanek, Klitajmejstry czy Żywota opartego na historii Awwakuma zna­nej ze słynnego spektaklu „Gardzienic”. Artyści sięgają także do innych kręgów estetycznych, jak w przypadku przedstawień Wyjątki z Weissa czy Border. Teatr związany jest z Łęczyńskim Stowarzyszeniem Kultury i Sztuki „Plama”. Poza produkcją spek­takli zajmuje się także działalnością edukacyjną. Gładosz pełni rolę instruktora w Centrum Kultury w Łęcznej, gdzie prowadzi zajęcia w dwóch grupach. Poprzez pracę z młodzieżą gimna­zjalną i licealną do teatru dołączają młodzi aktorzy. Od 2009 roku istnieje także Teatr Petit Gravite, zrzeszający dzieci w wie­ku 10-13 lat. W ramach teatru odbywały się także warsztaty z osobami niepełnosprawnymi, powiązane z Teatrem Prawd Dziwnych działającym przy Środowiskowym Domu Samopo­mocy w Łęcznej, którego Gładosz był wieloletnim aktorem. Teatr jako forma działania Centrum Kultury finansowany jest z budżetu tej instytucji oraz ze środków własnych.

Kategorie
Lubelskie Teatry

Ośrodek Praktyk Teatralnych „Gardzienice”


Siedziba: Gardzienice
Rok założenia: 1977
Sala: Trzy sale kompleksu pałacowo-parkowego w Gardzienicach: sala teatralna w Dużej Oficynie, Spichlerz, Szopa; pomieszczenia Pałacu
Największa impreza: Festiwal Teatrów Błądzących
Dane kontaktowe: ul. Grodzka 5 A; 20-112 Lublin,
tel. 81 532 98 40, office@gardzienice.org

http://gardzienice.org/


Gardzienicki teatr do życia powołał Włodzimierz Sta­niewski, który do dziś pozostaje jego dyrektorem. Po odejściu od Jerzego Grotowskiego swoje idee zawarł w manifeście Po nowe naturalne środowisko teatru. W zniszczonym kompleksie pałacowo-parkowym na podlubelskiej wsi rozpoczął działal­ność teatralną. Na przestrzeni lat „Gardzienice” wypracowały światową markę i własny unikalny język teatralny. Są zalicza­ne do najważniejszych grup teatru alternatywnego ubiegłego stulecia. W 2013 roku miało miejsce otwarcie wyremontowanej siedziby, która obecnie służy nie tylko jako przestrzeń do pro­dukcji i wystawiania przedstawień, ale także jako infrastruktura dydaktyczna. W ramach Ośrodka Praktyk Teatralnych od 1997 roku działa Akademia Praktyk Teatralnych oferująca dwuletni program studiów; wcześniej organizowano sesje warsztatowe. Artyści prowadzą także letnie sesje warsztatowe (pod nazwą Summer Intensive) przeznaczone dla zagranicznych uczest­ników, a także organizują szereg konferencji naukowo-arty­stycznych. Poza Staniewskim znaczny wkład w historię teatru mieli między innymi Tomasz Rodowicz i Mariusz Gołaj. Wielu artystów związanych z „Gardzienicami” założyło własne teatry. Do najsłynniejszych należą: Teatr Wiejski „Węgajty”, Teatr Cho­rea i Teatr Pieśń Kozła. Repertuar „Gardzienic” zawiera ledwie dziesięć przedstawień, m.in. Spektakl wieczorny, Gusła, Żywot protopopa Awwakuma, Carmina Burana, Metamorfozy, Elektra, Oratorium Pytyjskie, Szkice sceniczne. Niewielka liczba wynika ze specyficznej metody pracy zakładającej nieustanną pracę nad gotowymi już dziełami. Jest to także wynik zmian personalnych i następowania kolejnych – w języku „Gardzienic” – konstelacji artystycznych, których kadrowa specyfika miała wpływ na efekt artystyczny.

„Gardzienice” w początkowej fazie twórczości koncentro­wały się na antropologicznym ujęciu materii teatru: organizo­wały Wyprawy początkowo do wsi wschodniej i południowej Polski, później zaś także do innych krajów (m.in. Włochy, Ukra­ina, Islandia). Podczas podróży artyści grali swoje przedstawie­nia, później zaś organizowali Zgromadzenia, podczas których wymieniano się pieśniami, dążąc do powołania pewnego ro­dzaju wspólnoty i zbierając materiały do kolejnych spektakli. Jednym z głównych wyróżników gardzienickiej stylistyki jest muzyczność. Od czasu spektaklu Metamorfozy Staniewski eksploruje wątki antyczne, ze szczególnym wykorzystaniem cheironomii. W ramach OPT funkcjonuje także Galeria Gar­dzienice w Lublinie. Teatr ten jest instytucją współfinansowa­ną przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Województwo Lubelskie.